Dobę po tym, jak Rosjanie wysadzili jeden z nabrzeży morskiego terminalu KTK (potwierdzenia czegokolwiek innego – jak nie było, tak nie ma), nastąpiła oficjalna reakcja Kazachstanu w kierunku Ukrainy. No i nasza odpowiedź.

Chcę powiedzieć, że jak na razie podoba mi się poziom dyskusji. Kazachstan zareagował w niedzielę rano na poziomie oświadczenia przedstawiciela MSZ. Ukraina odpowiedziała na poziomie oświadczenia przedstawiciela MSZ.

W następnej rundzie można wymienić się opiniami szefów przedsiębiorstw transportowych lub kierowników bibliotek resortowych. I najlepiej – w nocy. Bo eskalacja reakcji dyplomatycznych – to zdecydowanie wbrew interesom Kazachstanu.

Podkreślę jeszcze raz.

Kazachstan nie jest postrzegany w Ukrainie jako nieprzyjazne państwo. Pomimo członkostwa w OUBZ i całego kompleksu powiązań z Rosją. Bo Ukraińcy wyraźnie rozumieją, w jakiej sytuacji znajduje się naród kazachski.

Co więcej – z wysokim prawdopodobieństwem wiemy, co czeka Kazachstan w przyszłości, jak tylko odeprzemy Rosję. Dlatego rozwój przyjaznych i pragmatycznych stosunków, o czym oświadczyło nasze MSZ, to nie pusty dźwięk.

Jednocześnie w Ukrainie umieją pracować z faktami.

Fakty są takie, że:

  • Rosja kontroluje w KTK 51%. Ta rura jest pod kontrolą Rosji, nazwij ją choć trzy razy międzynarodową;
  • 51% to Transnieft, Łukoil i Rosnieft. Wszystkie objęte sankcjami międzynarodowymi;
  • Oprócz udziałów Łukoilu w projektach na terytorium Kazachstanu, Rosja eksportuje przez KTK miliony (6-9 mln co najmniej) ton ropy rocznie z regionów nadkaspijskich FR i Kaukazu Północnego w ramach kwoty Rosniewti/Transnieftu. To jest w 100% rosyjska ropa, ani kropli „międzynarodowych" domieszek nawet formalnie;
  • Wszystko to generuje dla FR setki milionów dolarów wpływów do budżetu, z którego finansowana jest wojna przeciwko Ukrainie.

Co więcej.

Kazachstan pozostaje jedną z głównych tras dostaw do Rosji towarów objętych sankcjami na potrzeby wojny. Nie mówiąc już o różnego rodzaju „importie równoległym", który wspiera rosyjską gospodarkę. Nie mówiąc już o infrastrukturze do transakcji. Listę można kontynuować.

Pomimo tego wszystkiego w Ukrainie całkowicie brakuje publicznego zapotrzebowania na wyrządzenie Kazachstanowi jakiejkolwiek szkody. Prowadzenie dialogu i przekazywanie naszego stanowiska – tak, szkodzenie – nie.

Obserwuję publikacje w mediach i sieciach społecznościowych Kazachstanu. Gołym okiem widać grupowania, które próbują rozgrzać antyukraińską histerię i skłócić. To zdecydowanie nie leży w interesie Kazachstanu. Skoro Astana chce korzystać z bonusów z interakcji gospodarczej z osłabioną Rosją – nieuchronnie będzie musiała wziąć na siebie ryzyka partnerstwa z agresorem i rosyjskimi zbrodniarzami wojennymi.

Na razie w Ukrainie fokus uwagi publicznej jest na krokach Akordy w kierunku dywersyfikacji. Ale nasi kazachscy przyjaciele muszą rozumieć.

Na przykład dzisiejszej nocy po dzielnicach mieszkalnych przedmieścia Kijowa – Wyszhorodu – Rosja zadała trzy uderzenia UAV z amunicją kasetową. Są ofiary. Jedynym zadaniem takiej amunicji jest zabić i okalec jak najwięcej ludzi. To znaczy nie ma nawet śladu „celu wojskowego". To świadoma zbrodnia wojenna Rosji.

W tych warunkach obywatele Ukrainy nie mają nastroju, by zagłębiać się w niuanse tego, dlaczego przez Kazachstan idą komponenty do rosyjskich fabryk wojskowych, gdzie produkują rakiety i UAV, i dlaczego należy tolerancyjnie odnosić się do kontrolowanej przez Rosję rury, która opłaca produkcję wojskową i najemników. Fokus może się zmienić. Jestem pewien – Rosjanie postarają się to zrobić, tak jak teraz starają się zaogniać w Kazachstanie.

Więc ważne jest rozumienie priorytetów.

Im jaśniejsze będzie stanowisko Kazachstanu w kwestiach sankcji, tym łatwiej będzie mówić o konieczności uwzględniania interesów. I odwrotnie.

I MSZ Ukrainy ma rację – nie słyszymy od władz Kazachstanu publicznego potępienia rosyjskich ataków na pokojowe ukraińskie miasta. Jeśli nie będzie równowagi oświadczeń – to właśnie jest „działanie wyrządzające szkodę stosunkom dwustronnym Republiki Kazachstanu i Ukrainy".

Oczekujemy od strony kazachskiej podjęcia skutecznych środków zapobiegających podobnym incydentom w przyszłości.

Możesz przeczytać wersję tego tekstu w języku rosyjskim tutaj

Możesz przeczytać wersję tego tekstu w języku angielskim tutaj